„DZIEJE BEZ DZIEJÓW. Teoria wewnętrznego rozwoju Polski” – to fundamentalna praca Jana Stachniuka (wydana w Warszawie 1939 roku). Zawiera ona nie tylko jego poglądy na „paradoksalnie bezdziejowe” dzieje Polski, ale i “próbę wykrycia sił sprawczych, leżących u podstaw przeżywanej epoki. Stąd
Dobrem jest wszystko to, co jednostkę pozytywnie wiążę z kulturą i jej moc wzmaga, złem zaś to, co jednostkę z kultury wyrywa, jej wiązadła i moc osłabia, pośrednio unicestwiając absolutny pierwiastek indywidualności.
„Jest nasz naród godzien lepszego losu, aniżeli ten, który od dłuższego już czasu jest jego udziałem. Trzeba tylko, aby jego kierownictwo miało odwagę usunąć źródło zła tj. zmienić ujemne cechy jego charakteru narodowego, .które stanowią przyczynę wszystkich naszych klęsk i wyprzedzania nas w pracy
Głęboka prawda tkwi w porzekadle: Kościół cierpi, gdy nie cierpi. "Chrześcijaństwo a ludzkość" Jana Stachniuka to rewelacja na skalę światową. Takiej teorii chrześcijaństwa, opracowanej ze stanowiska panhumanizmu, nie stworzył dotąd żaden chrystolog, żaden kulturoznawca. Zdobyć się na nią mógł
